Activiteit 6: Tellen en meten

Methodiek

Ontwikkelingsdoelen
Je kan met de ideeën in deze activiteit werken aan zo goed als alle ontwikkelingsdoelen Wiskundige initiatie, zowel voor de domeinen getallen, meten als ruimte! 

Materiaal

  • boek
  • vertelplatenset
  •  grondplan met huizen
  • eventueel nog heel wat  ander concreet materiaal,  afhankelijk van welke  suggesties je plant uit te voeren
  • patronen zoeken (bijlage 6.1) 

Inhoud
Het boek en het grondplan bieden erg veel mogelijkheden om te tellen, hoeveelheden te vergelijken en te meten. De hieronder vermelde suggesties kunnen verspreid worden over verschillende activiteiten en desgewenst of wanneer de kans zich voordoet, verwerkt worden in andere activiteiten. 

1. Telopdrachten
Tellen
Laat kinderen door aanwijzen tellen op de prenten of het grondplan: het aantal stoelen, knopen, mensen, kinderen, huizen, schoenen, vuilzakken, strepen van het zebrapad, kegels, bolletjes op de spaken van de kinderfietsen, het aantal ramen van de huizen, koeien of andere dieren op de boerderij, … Sterke kinderen die aan hoeveelheden al een cijfer kunnen linken, kunnen in het boek allerlei cijfers ontdekken: de huisnummers, de nummerplaat van de vuilniswagen, prijskaarten in de groentewinkel. Je kan ook het aantal mensen tellen op de prentenset ‘diverse gezinnen’, tijdens de aanbreng ervan of op een ander moment.

Aantallen zoeken
Laat kinderen zoeken naar bepaalde aantallen. De prent met de bakker is daarvoor bijvoorbeeld dankbaar. Je kan dit onder andere doen door kaarten met een aantal bolletjes in een zakje te stoppen. De kinderen trekken een kaart met een hoeveelheid en gaan op zoek naar iets waarvan er evenveel zijn. Differentieer naargelang de hoeveelheden die je kinderen aankunnen! 

Hoeveelheden vergelijken
Laat kinderen hoeveelheden met elkaar vergelijken en rekenhandelingen uitvoeren. De prent van de groente- en fruitwinkel kan je vertrekpunt zijn om ook met fruit te gaan vergelijken. Door kinderen fruit te laten nemen, terugleggen, verdelen, enz. kan je onder andere werken rond volgende begrippen rond vergelijken (vermeld in de ontwikkelingsdoelen): 

  • evenveel/niet evenveel
  • veel/weinig dingen
  • te veel/te weinig dingen
  • dingen over/dingen te kort
  • meer/minder dingen
  • meest/minst dingen

Tegelijk of daarnaast kan je werken rond volgende begrippen i.v.m. rekenhandelingen: 

  • evenveel maken
  • bijdoen/wegdoen
  • samentellen
  • vermeerderen/verminderen
  • verdelen

Rangorde
Je kan werken rond rangorde door de eerste 5 prenten van het verhaal (gebruik de vertelplatenset) door elkaar aan te bieden (‘door elkaar gewaaid’, ‘de meester heeft ze laten vallen’). Je kan differentiëren door minder of meer prenten aan te bieden. Laat de kinderen verwoorden in welke orde ze moeten. Je kan daarbij onder andere werken rond de begrippen:

  • eerste/laatste
  • volgende/vorige
  • eerste/tweede/derde/vierde/vijfde/…
  • voor/na
  • middelste 

 2. Meetopdrachten Suggesties:
De kwalitatieve eigenschap ‘grootte’ (klein, groot, kleiner, groter, kleinste, grootste) kan op verschillende manieren vergeleken worden met elementen van boek en grondplan:

  • de grootte van de personen op de prenten van het boek
  • de grootte van de wielen van de rolstoel, de fiets, de tractor
  • de grootte van de huizen die bij het grondplan horen …

Op prent 6 kan je kinderen de verschillen en gelijkenissen laten verwoorden  van de tweeling die de straat oversteken.
Op basis van elementen in het boek kan je zelf een aantal zaken maken om te laten vergelijken:

  • vuilzakken met een verschillend gewicht (zwaar, licht, zwaarder, lichter, zwaarste, lichtste)
  •  een prent van het verhaal die je enkele malen kopieert, van heel licht tot heel donker
  •  een prent die enkele malen bij het kopiëren van formaat verandert, van klein tot groot
  •  stukken fruit (bv. appels met een verschillende grootte of kleur)
  •  boerderijdieren (van klein naar groot) 

Met behulp van de (uitgesneden) personages van het boek, kan je de kinderen groepjes van personages laten maken op basis van één of twee gemeenschappelijke kenmerken:

  • kind of volwassene
  • kleur van een kledingstuk of de schoenen
  • getoonde emotie
  • huidskleur
  • mensen met hetzelfde beroep …

De oudste kleuters kunnen hiervoor ook zelf indelingscriteria aanbrengen.

3. Patronen
Toon een uitsnijding van een patroon aan de kinderen (bijlage 6.1). Ga met hen op zoek waar op de prent/in het boek deze uitsnijding zit. Je kan differentiëren door één prent aan te bieden, meerdere prenten of het hele verhaal. Als je kinderen met de hele vertelplatenset zelfstandig aan het werk zet, kunnen ze eventueel met wasknijpers of een ander tijdelijk hechtmiddel de uitsnijding op de juiste prent vastmaken. Zo kan jij achteraf controleren. In het kader van zelfsturing en probleemoplossend denken kan je zorgen voor een zelfcontrolesysteem, bv. met symbooltjes op de achterkant van de uitsnijdingen die overeenkomen met symbooltjes die je op de vertelplatenset kleeft.

BijlageGrootte
PDF-pictogram 6-tellenenmeten.pdf523.21 KB